Ortografía e acentuación para o Celga 3
Curso Celga 3 › Unidade 1
Acentos, til diacrítico e grafías que delatan o castelán restan puntos en gramática e léxico. Repasa as regras que máis se esquecen e fíxaas con práctica.
⚠️ Ollo ao prazo. A próxima proba Celga 3 é o 21 de novembro de 2026 (inscrición xa pechada). Se non te inscribiches, a seguinte convocatoria adoita publicarse no DOG cara a marzo. Para que conte nunha oposición, o certificado ten que estar aprobado antes de que remate o prazo de solicitude, e as notas do Celga tardan unhas semanas en saír.
Facer os 47 exercicios no curso
Regras xerais de acentuación
O galego acentúa graficamente segundo a posición da sílaba tónica, cunhas regras moi parecidas ás do castelán, pero con diferenzas que se repiten nos exames.
| Tipo | Levan til cando... | Exemplos |
|---|---|---|
| Agudas | rematan en vogal, -n, -s ou -ns | café, aquí, tamén, compás, camión, armazóns |
| Graves | rematan en consoante distinta de -n e -s, ou en grupo consonántico distinto de -ns | útil, fácil, móbil, cráter, bíceps, cómics |
| Esdrúxulas | sempre | árbore, cárcere, música, fixésemos |
Diferenzas que máis se esquecen
- Monosílabos: non levan til (ti, fun, vin, deu, foi, xa, pan), agás os de til diacrítico.
- Agudas rematadas en ditongo decrecente (-ai, -ei, -oi, -ui, -au, -eu, -iu, -ou), con ou sen -s: sen til. papeis, anzois, cantei, comeu, partiu, chapeus.
- Hiatos: a vogal pechada tónica leva til: país, saía, baúl, ruído, egoísmo, saír, construír, muíño.
- Adverbios en -mente: perden o til do adxectivo: rapidamente, facilmente, comodamente.
- Copretérito e condicional (nós, vós): son graves e non levan til: estabamos, cantabades, fariamos, poderiades. En cambio o pretérito de subxuntivo é esdrúxulo: fixésemos, tivésedes.
- Palabras que cambian respecto do castelán: lapis (grave en -s, sen til), heroe, réxime, atmosfera, parasito.
- Graves rematadas en ditongo decrecente: levan til para distinguilas das agudas: amábeis, posíbeis.
O til diacrítico
Serve para distinguir palabras que se escriben igual. Só levan til diacrítico as palabras desta lista; o resto dos monosílabos e das palabras interrogativas non o levan.
| Con til | Sen til |
|---|---|
| á, ás (a + a, a + as): Vou á praia | a, as (artigo, preposición, pronome) |
| ó, ós (a + o, a + os; tamén ao, aos) | o, os |
| cá, cás (ca + a, ca + as), có, cós (ca + o, ca + os): máis alto có pai | ca (conxunción comparativa), cas (casas), co, cos (con + o, con + os) |
| bóla (pelota) | bola (peza de pan) |
| chá, chás (chaira; plana) | cha, chas (che + a, che + as) |
| cómpre, cómpren (de cumprir: é necesario) | compre, compren (de comprar) |
| dá, dás (de dar) | da, das (de + a, de + as) |
| dó (compaixón; nota musical) | do (de + o) |
| é (de ser) | e (conxunción) |
| fóra (adverbio) | fora (de ser e ir) |
| má, más (mala, malas) | ma, mas (me + a, me + as) |
| máis (cantidade) | mais (pero) |
| nó (lazo) | no (en + o) |
| nós, vós (pronomes tónicos) | nos, vos (pronomes átonos) |
| óso (do esqueleto) | oso (animal) |
| pé (do corpo) | pe (letra) |
| póla (rama) | pola (por + a; galiña nova) |
| pór (= poñer) | por (preposición) |
| présa (rapidez) | presa (encoro; persoa presa) |
| sé (catedral, sede) | se (conxunción, pronome) |
| só (soamente, sen compañía) | so (preposición: so pena de) |
| té (planta, infusión) | te (pronome) |
| vén, vés (de vir: el vén, ti vés) | ven, ves (de ver: eles ven, ti ves); ven (imperativo de vir: ven aquí!) |
As formas verbais con til diacrítico mantéñeno cando levan pronome enclítico: éche, dálle, dáo. En cambio, dei + llo = deillo (grave rematada en vogal, sen til).
Sen til
- Interrogativos e exclamativos: Que queres? Onde vives? Non sei cando chega. Como chove!
- ti, el, xa, hai, fun, vin: para tí → para ti.
- porque (causa), por que (interrogativo: Por que non vés?), o porqué (substantivo: Non entendo o porqué).
A letra h
| Con h | Sen h (ollo co castelán) |
|---|---|
| hai, haber, home, hoxe, herba, horta, hórreo, historia, hospital, humidade, harmonía, hedra | ovo, oco, óso, orfo, irmán, inverno, ombro, ola (saúdo e recipiente), ermida |
Truco: se dubidas, pensa en palabras da mesma familia: irmán → irmandade, inverno → invernal.
b e v
Moitas palabras galegas non coinciden co castelán:
| Galego con v | Galego con b |
|---|---|
| avó, avogado, voda, vasoira, varrer, covarde, vulto | móbil, automóbil, marabilla, bolboreta, bulir, rabaño |
- Copretérito da 1ª conxugación sempre con b: cantaba, estabamos, falabades.
- Familias con b: haber, había, deber, debía, escribir, describir, posibilidade.
x, s, c e z
- x (son palatal) nas palabras patrimoniais: xente, xeito, xoves, xuño, xullo, xogo, xuízo; e nas terminacións -axe, -exe, -ixe: viaxe, paisaxe, imaxe, orixe, herexe. Nunca imaxen nin viage.
- x (= ks) en cultismos: exame, éxito, texto, taxi, máximo, exacto, explicar, expresión, exterior.
- s en palabras patrimoniais onde o castelán ten ex-: estender, estraño, estrañar, estranxeiro. Pero explicar, extensión, expoñer manteñen x.
- c ante e, i e z ante a, o, u e a final: cinza, facer, cereixa, zapato, azul, luz, vez, paz. Os plurais: luces, veces, paces.
Grupos cultos
O galego conserva os grupos consonánticos cultos e adapta o j castelán a x:
| Incorrecto | Correcto |
|---|---|
| proyecto, proxeto | proxecto |
| objeto, obxeto | obxecto, obxectivo |
| adjetivo | adxectivo |
| efeito, respeito, conceito (lusismos) | efecto, respecto, concepto |
| aceitar (no sentido de admitir) | aceptar |
Hai palabras patrimoniais sen grupo culto que debes coñecer: asinar, sinatura, sinal, reino, suxeito.
-ble ou -bel
A norma admite as dúas terminacións para adxectivos como posible / posíbel, amable / amábel, responsable / responsábel.
- A forma en -bel leva til, porque é grave rematada en -l: posíbel, nunca posibel.
- Plurais: posibles / posíbeis.
- Escolle unha opción e mantena en todo o texto. No exame, -ble é a escolla máis cómoda.
Maiúsculas
| Con minúscula | Con maiúscula |
|---|---|
| días da semana e meses: o sábado, 21 de novembro | nomes propios, topónimos: Lugo, o Miño |
| linguas e xentilicios: falo galego; os ourensáns | institucións: a Xunta de Galicia, o Concello de Arteixo |
| estacións e puntos cardinais: primavera, o norte de Galicia | festividades: o Nadal, o Entroido |
| xenéricos de enderezos: a rúa do Vilar | só a primeira palabra dos títulos de obras: O lapis do carpinteiro |
Guión e apóstrofo
- Os pronomes átonos únense ao verbo sen guión: dígocho, fíxeno, vou facelo, nunca dígo-cho.
- O guión só aparece tras o verbo coa segunda forma do artigo, opcional: imos come-lo caldo (= comer o caldo). Non confundas: facelo (pronome, sen guión) / face-lo traballo (artigo, con guión).
- Os prefixos escríbense unidos: subdirector, vicepresidenta, prehistoria, interurbano.
- O guión une adxectivos compostos: un curso teórico-práctico.
- Tamén se usa para separar sílabas ao final de liña.
- O apóstrofo non se usa habitualmente; só para reproducir a fala ou para manter íntegro o artigo inicial dun título ao contraelo cunha preposición (o argumento d'A Esmorga). Nos topónimos non se usa: a contracción faise e o artigo vai en minúscula: Vou á Coruña; son do Grove.
Contraccións: cando se xuntan
- Preposición + artigo determinado: contracción obrigatoria. do, da, no, na, co, coa, cos, coas, polo, pola, ao/ó, á. de o, en a, con o, por a son erros.
- de e en + demostrativos: deste, desa, daquel, neste, nesa, naquela. Con con non hai contracción: con este.
- de e en + pronomes el, ela, eles, elas: del, dela, nel, nelas.
- Co artigo indeterminado é o habitual: dun, dunha, nun, nunha, cun, cunha.
- Topónimos con artigo: da Coruña, na Estrada, ao Porriño (artigo en minúscula).
Exercicios
Elixe unha opción para corrixila ao momento. Os exercicios de completar e corrixir frases están no curso.
Acertos: 0 de 0
Exercicio 1
Cal está ben escrita?
- Non sei por qué marchou.
- Non sei por que marchou.
- Non sei porque marchou.
Ver solución
Solución: B. Nas interrogativas indirectas escríbese por que, separado e sen til.
Exercicio 2
Cal é o plural correcto de papel?
- papéis
- papeis
- papeles
Ver solución
Solución: B. Aguda rematada en ditongo decrecente con -s: non leva til.
Exercicio 3
Cal é a forma correcta?
- estábamos
- estabamos
- estavamos
Ver solución
Solución: B. No copretérito, nós e vós son graves en galego: estabamos, sen til e con b.
Exercicio 4
Escolle a forma correcta: «Quero ___ pan».
- mais
- máis
Ver solución
Solución: B. Para indicar cantidade úsase máis, con til.
Exercicio 5
Escolle a forma correcta: «Estaba cansa, ___ seguiu traballando».
- máis
- mais
Ver solución
Solución: B. Mais, sen til, é a conxunción adversativa (= pero).
Exercicio 6
Cal está ben escrita?
- Isto é para tí.
- Isto é para ti.
Ver solución
Solución: B. Ti é monosílabo e non leva til.
Exercicio 7
Escolle a forma correcta: «Chegou tarde ___ perdeu o autobús».
- porque
- por que
- porqué
Ver solución
Solución: A. Para expresar causa úsase porque, xunto e sen til.
Exercicio 8
Cal destas palabras está ben escrita SEN til?
- util
- lapis
- arbore
- mobil
Ver solución
Solución: B. Lapis é grave rematada en -s: sen til. Útil, árbore e móbil levan til.
Exercicio 9
Cal destas palabras está mal escrita?
- herba
- hoxe
- hombro
- harmonía
Ver solución
Solución: C. En galego é ombro, sen h.
Exercicio 10
Cal é a forma correcta?
- abogado
- avogado
- abugado
Ver solución
Solución: B. En galego escríbese avogado, con v.
Exercicio 11
Cal está ben escrita?
- Varre a cociña coa vasoira.
- Barre a cociña coa basoira.
- Varre a cociña coa basoira.
Ver solución
Solución: A. Varrer e vasoira escríbense con v.
Exercicio 12
Cal é a forma correcta?
- estranxeiro
- extranxeiro
- estrangeiro
Ver solución
Solución: A. Palabra patrimonial con s e x: estranxeiro.
Exercicio 13
Cal é a forma correcta?
- imaxen
- imaxe
- imaxem
Ver solución
Solución: B. As palabras en -axe, -exe, -ixe rematan en vogal: imaxe.
Exercicio 14
Cal destas palabras está mal escrita?
- estender
- estranxeiro
- explicar
- extraño
Ver solución
Solución: D. A forma galega é estraño, con s.
Exercicio 15
Cal é a forma correcta?
- respeito
- respecto
- respeto
Ver solución
Solución: B. O galego conserva o grupo culto: respecto.
Exercicio 16
Cal é a forma correcta?
- efeito
- efecto
- efeto
Ver solución
Solución: B. Efecto mantén o grupo -ct-; efeito é lusismo.
Exercicio 17
Cal destas formas en -bel está ben escrita?
- posibel
- posíbel
- posibél
Ver solución
Solución: B. A forma en -bel é grave rematada en -l e leva til.
Exercicio 18
Cal está ben escrita?
- O exame é o Sábado, 21 de Novembro.
- O exame é o sábado, 21 de novembro.
- O exame é o Sábado, 21 de novembro.
Ver solución
Solución: B. Días da semana e meses van con minúscula.
Exercicio 19
Cal está ben escrita?
- Dígo-cho mañá.
- Dígocho mañá.
- Dígoche-o mañá.
Ver solución
Solución: B. Os pronomes átonos únense ao verbo sen guión; che + o = cho.
Exercicio 20
En que caso é correcto o guión?
- dígo-cho
- un curso teórico-práctico
- vice-presidente
Ver solución
Solución: B. O guión une adxectivos compostos; pronomes e prefixos van unidos sen guión.
Exercicio 21
Cal é a forma correcta?
- Mañá imos a A Coruña.
- Mañá imos á Coruña.
- Mañá imos a la Coruña.
Ver solución
Solución: B. Co topónimo faise a contracción e o artigo vai en minúscula: á Coruña.
Exercicio 22
Cal está ben escrita?
- Ela é a que mais traballa.
- Ela é a que máis traballa.
Ver solución
Solución: B. Cantidade: máis, con til.
Segue co curso
O curso completo ten 8 unidades (pronomes, castelanismos, conectores, tipos de texto, a tarefa escrita e a proba oral), 355 exercicios autocorrixibles e 6 simulacros con modelo de resposta. Curso completo: 1,90 €, pagamento único, 60 días.
Ver o curso Celga 3 O exame Celga 3: como é e como se aproba
unrepasito.com non está vinculado á Secretaría Xeral da Lingua.