Ortografía e acentuación para o Celga 3

Curso Celga 3 › Unidade 1

Acentos, til diacrítico e grafías que delatan o castelán restan puntos en gramática e léxico. Repasa as regras que máis se esquecen e fíxaas con práctica.

⚠️ Ollo ao prazo. A próxima proba Celga 3 é o 21 de novembro de 2026 (inscrición xa pechada). Se non te inscribiches, a seguinte convocatoria adoita publicarse no DOG cara a marzo. Para que conte nunha oposición, o certificado ten que estar aprobado antes de que remate o prazo de solicitude, e as notas do Celga tardan unhas semanas en saír.

Facer os 47 exercicios no curso

Regras xerais de acentuación

O galego acentúa graficamente segundo a posición da sílaba tónica, cunhas regras moi parecidas ás do castelán, pero con diferenzas que se repiten nos exames.

TipoLevan til cando...Exemplos
Agudasrematan en vogal, -n, -s ou -nscafé, aquí, tamén, compás, camión, armazóns
Gravesrematan en consoante distinta de -n e -s, ou en grupo consonántico distinto de -nsútil, fácil, móbil, cráter, bíceps, cómics
Esdrúxulassempreárbore, cárcere, música, fixésemos

Diferenzas que máis se esquecen

  • Monosílabos: non levan til (ti, fun, vin, deu, foi, xa, pan), agás os de til diacrítico.
  • Agudas rematadas en ditongo decrecente (-ai, -ei, -oi, -ui, -au, -eu, -iu, -ou), con ou sen -s: sen til. papeis, anzois, cantei, comeu, partiu, chapeus.
  • Hiatos: a vogal pechada tónica leva til: país, saía, baúl, ruído, egoísmo, saír, construír, muíño.
  • Adverbios en -mente: perden o til do adxectivo: rapidamente, facilmente, comodamente.
  • Copretérito e condicional (nós, vós): son graves e non levan til: estabamos, cantabades, fariamos, poderiades. En cambio o pretérito de subxuntivo é esdrúxulo: fixésemos, tivésedes.
  • Palabras que cambian respecto do castelán: lapis (grave en -s, sen til), heroe, réxime, atmosfera, parasito.
  • Graves rematadas en ditongo decrecente: levan til para distinguilas das agudas: amábeis, posíbeis.

O til diacrítico

Serve para distinguir palabras que se escriben igual. Só levan til diacrítico as palabras desta lista; o resto dos monosílabos e das palabras interrogativas non o levan.

Con tilSen til
á, ás (a + a, a + as): Vou á praiaa, as (artigo, preposición, pronome)
ó, ós (a + o, a + os; tamén ao, aos)o, os
cá, cás (ca + a, ca + as), có, cós (ca + o, ca + os): máis alto có paica (conxunción comparativa), cas (casas), co, cos (con + o, con + os)
bóla (pelota)bola (peza de pan)
chá, chás (chaira; plana)cha, chas (che + a, che + as)
cómpre, cómpren (de cumprir: é necesario)compre, compren (de comprar)
dá, dás (de dar)da, das (de + a, de + as)
dó (compaixón; nota musical)do (de + o)
é (de ser)e (conxunción)
fóra (adverbio)fora (de ser e ir)
má, más (mala, malas)ma, mas (me + a, me + as)
máis (cantidade)mais (pero)
nó (lazo)no (en + o)
nós, vós (pronomes tónicos)nos, vos (pronomes átonos)
óso (do esqueleto)oso (animal)
pé (do corpo)pe (letra)
póla (rama)pola (por + a; galiña nova)
pór (= poñer)por (preposición)
présa (rapidez)presa (encoro; persoa presa)
sé (catedral, sede)se (conxunción, pronome)
só (soamente, sen compañía)so (preposición: so pena de)
té (planta, infusión)te (pronome)
vén, vés (de vir: el vén, ti vés)ven, ves (de ver: eles ven, ti ves); ven (imperativo de vir: ven aquí!)

As formas verbais con til diacrítico mantéñeno cando levan pronome enclítico: éche, dálle, dáo. En cambio, dei + llo = deillo (grave rematada en vogal, sen til).

Sen til

  • Interrogativos e exclamativos: Que queres? Onde vives? Non sei cando chega. Como chove!
  • ti, el, xa, hai, fun, vin: para tí → para ti.
  • porque (causa), por que (interrogativo: Por que non vés?), o porqué (substantivo: Non entendo o porqué).

A letra h

Con hSen h (ollo co castelán)
hai, haber, home, hoxe, herba, horta, hórreo, historia, hospital, humidade, harmonía, hedraovo, oco, óso, orfo, irmán, inverno, ombro, ola (saúdo e recipiente), ermida

Truco: se dubidas, pensa en palabras da mesma familia: irmán → irmandade, inverno → invernal.

b e v

Moitas palabras galegas non coinciden co castelán:

Galego con vGalego con b
avó, avogado, voda, vasoira, varrer, covarde, vultomóbil, automóbil, marabilla, bolboreta, bulir, rabaño
  • Copretérito da 1ª conxugación sempre con b: cantaba, estabamos, falabades.
  • Familias con b: haber, había, deber, debía, escribir, describir, posibilidade.

x, s, c e z

  • x (son palatal) nas palabras patrimoniais: xente, xeito, xoves, xuño, xullo, xogo, xuízo; e nas terminacións -axe, -exe, -ixe: viaxe, paisaxe, imaxe, orixe, herexe. Nunca imaxen nin viage.
  • x (= ks) en cultismos: exame, éxito, texto, taxi, máximo, exacto, explicar, expresión, exterior.
  • s en palabras patrimoniais onde o castelán ten ex-: estender, estraño, estrañar, estranxeiro. Pero explicar, extensión, expoñer manteñen x.
  • c ante e, i e z ante a, o, u e a final: cinza, facer, cereixa, zapato, azul, luz, vez, paz. Os plurais: luces, veces, paces.

Grupos cultos

O galego conserva os grupos consonánticos cultos e adapta o j castelán a x:

IncorrectoCorrecto
proyecto, proxetoproxecto
objeto, obxetoobxecto, obxectivo
adjetivoadxectivo
efeito, respeito, conceito (lusismos)efecto, respecto, concepto
aceitar (no sentido de admitir)aceptar

Hai palabras patrimoniais sen grupo culto que debes coñecer: asinar, sinatura, sinal, reino, suxeito.

-ble ou -bel

A norma admite as dúas terminacións para adxectivos como posible / posíbel, amable / amábel, responsable / responsábel.

  • A forma en -bel leva til, porque é grave rematada en -l: posíbel, nunca posibel.
  • Plurais: posibles / posíbeis.
  • Escolle unha opción e mantena en todo o texto. No exame, -ble é a escolla máis cómoda.

Maiúsculas

Con minúsculaCon maiúscula
días da semana e meses: o sábado, 21 de novembronomes propios, topónimos: Lugo, o Miño
linguas e xentilicios: falo galego; os ourensánsinstitucións: a Xunta de Galicia, o Concello de Arteixo
estacións e puntos cardinais: primavera, o norte de Galiciafestividades: o Nadal, o Entroido
xenéricos de enderezos: a rúa do Vilarsó a primeira palabra dos títulos de obras: O lapis do carpinteiro

Guión e apóstrofo

  • Os pronomes átonos únense ao verbo sen guión: dígocho, fíxeno, vou facelo, nunca dígo-cho.
  • O guión só aparece tras o verbo coa segunda forma do artigo, opcional: imos come-lo caldo (= comer o caldo). Non confundas: facelo (pronome, sen guión) / face-lo traballo (artigo, con guión).
  • Os prefixos escríbense unidos: subdirector, vicepresidenta, prehistoria, interurbano.
  • O guión une adxectivos compostos: un curso teórico-práctico.
  • Tamén se usa para separar sílabas ao final de liña.
  • O apóstrofo non se usa habitualmente; só para reproducir a fala ou para manter íntegro o artigo inicial dun título ao contraelo cunha preposición (o argumento d'A Esmorga). Nos topónimos non se usa: a contracción faise e o artigo vai en minúscula: Vou á Coruña; son do Grove.

Contraccións: cando se xuntan

  • Preposición + artigo determinado: contracción obrigatoria. do, da, no, na, co, coa, cos, coas, polo, pola, ao/ó, á. de o, en a, con o, por a son erros.
  • de e en + demostrativos: deste, desa, daquel, neste, nesa, naquela. Con con non hai contracción: con este.
  • de e en + pronomes el, ela, eles, elas: del, dela, nel, nelas.
  • Co artigo indeterminado é o habitual: dun, dunha, nun, nunha, cun, cunha.
  • Topónimos con artigo: da Coruña, na Estrada, ao Porriño (artigo en minúscula).

Exercicios

Elixe unha opción para corrixila ao momento. Os exercicios de completar e corrixir frases están no curso.

Exercicio 1

Cal está ben escrita?

  1. Non sei por qué marchou.
  2. Non sei por que marchou.
  3. Non sei porque marchou.
Ver solución

Solución: B. Nas interrogativas indirectas escríbese por que, separado e sen til.

Exercicio 2

Cal é o plural correcto de papel?

  1. papéis
  2. papeis
  3. papeles
Ver solución

Solución: B. Aguda rematada en ditongo decrecente con -s: non leva til.

Exercicio 3

Cal é a forma correcta?

  1. estábamos
  2. estabamos
  3. estavamos
Ver solución

Solución: B. No copretérito, nós e vós son graves en galego: estabamos, sen til e con b.

Exercicio 4

Escolle a forma correcta: «Quero ___ pan».

  1. mais
  2. máis
Ver solución

Solución: B. Para indicar cantidade úsase máis, con til.

Exercicio 5

Escolle a forma correcta: «Estaba cansa, ___ seguiu traballando».

  1. máis
  2. mais
Ver solución

Solución: B. Mais, sen til, é a conxunción adversativa (= pero).

Exercicio 6

Cal está ben escrita?

  1. Isto é para tí.
  2. Isto é para ti.
Ver solución

Solución: B. Ti é monosílabo e non leva til.

Exercicio 7

Escolle a forma correcta: «Chegou tarde ___ perdeu o autobús».

  1. porque
  2. por que
  3. porqué
Ver solución

Solución: A. Para expresar causa úsase porque, xunto e sen til.

Exercicio 8

Cal destas palabras está ben escrita SEN til?

  1. util
  2. lapis
  3. arbore
  4. mobil
Ver solución

Solución: B. Lapis é grave rematada en -s: sen til. Útil, árbore e móbil levan til.

Exercicio 9

Cal destas palabras está mal escrita?

  1. herba
  2. hoxe
  3. hombro
  4. harmonía
Ver solución

Solución: C. En galego é ombro, sen h.

Exercicio 10

Cal é a forma correcta?

  1. abogado
  2. avogado
  3. abugado
Ver solución

Solución: B. En galego escríbese avogado, con v.

Exercicio 11

Cal está ben escrita?

  1. Varre a cociña coa vasoira.
  2. Barre a cociña coa basoira.
  3. Varre a cociña coa basoira.
Ver solución

Solución: A. Varrer e vasoira escríbense con v.

Exercicio 12

Cal é a forma correcta?

  1. estranxeiro
  2. extranxeiro
  3. estrangeiro
Ver solución

Solución: A. Palabra patrimonial con s e x: estranxeiro.

Exercicio 13

Cal é a forma correcta?

  1. imaxen
  2. imaxe
  3. imaxem
Ver solución

Solución: B. As palabras en -axe, -exe, -ixe rematan en vogal: imaxe.

Exercicio 14

Cal destas palabras está mal escrita?

  1. estender
  2. estranxeiro
  3. explicar
  4. extraño
Ver solución

Solución: D. A forma galega é estraño, con s.

Exercicio 15

Cal é a forma correcta?

  1. respeito
  2. respecto
  3. respeto
Ver solución

Solución: B. O galego conserva o grupo culto: respecto.

Exercicio 16

Cal é a forma correcta?

  1. efeito
  2. efecto
  3. efeto
Ver solución

Solución: B. Efecto mantén o grupo -ct-; efeito é lusismo.

Exercicio 17

Cal destas formas en -bel está ben escrita?

  1. posibel
  2. posíbel
  3. posibél
Ver solución

Solución: B. A forma en -bel é grave rematada en -l e leva til.

Exercicio 18

Cal está ben escrita?

  1. O exame é o Sábado, 21 de Novembro.
  2. O exame é o sábado, 21 de novembro.
  3. O exame é o Sábado, 21 de novembro.
Ver solución

Solución: B. Días da semana e meses van con minúscula.

Exercicio 19

Cal está ben escrita?

  1. Dígo-cho mañá.
  2. Dígocho mañá.
  3. Dígoche-o mañá.
Ver solución

Solución: B. Os pronomes átonos únense ao verbo sen guión; che + o = cho.

Exercicio 20

En que caso é correcto o guión?

  1. dígo-cho
  2. un curso teórico-práctico
  3. vice-presidente
Ver solución

Solución: B. O guión une adxectivos compostos; pronomes e prefixos van unidos sen guión.

Exercicio 21

Cal é a forma correcta?

  1. Mañá imos a A Coruña.
  2. Mañá imos á Coruña.
  3. Mañá imos a la Coruña.
Ver solución

Solución: B. Co topónimo faise a contracción e o artigo vai en minúscula: á Coruña.

Exercicio 22

Cal está ben escrita?

  1. Ela é a que mais traballa.
  2. Ela é a que máis traballa.
Ver solución

Solución: B. Cantidade: máis, con til.

Segue co curso

O curso completo ten 8 unidades (pronomes, castelanismos, conectores, tipos de texto, a tarefa escrita e a proba oral), 355 exercicios autocorrixibles e 6 simulacros con modelo de resposta. Curso completo: 1,90 €, pagamento único, 60 días.

Ver o curso Celga 3 O exame Celga 3: como é e como se aproba

unrepasito.com non está vinculado á Secretaría Xeral da Lingua.